I have a very valuable treasure, and I want to share it with you today… Some time ago I spent a few days in a country formerly known as Yugoslavia. It was the birth place of Mother Teresa. I came across a small, humble museum of sort – giving remembrance to this remarkable woman.

Continue Reading...

There are 2 dangers that threaten to derail those who believe in the resurrection of Jesus Christ. Ironically, they are on the opposite ends of each other. Each emphasizing what the other downplays.

The danger of fact.

Fact vs feelingOn the one hand you can err when you overemphasize the fact of the resurrection. This typically happens when you want to convince your audience of the historicity of the incident.

You get annoyed when people say: “You can’t know these things for sure. You just have to believe it”. Even more so when Christians utter this nonsense.

You know very well that there are ample compelling evidence to build a clinical, rational case for the literal resurrection of Christ. If people would only leave their flimsy faith behind and take the trouble of actually employing their brains, they would also come to the conclusion, that – as philosophers would say – the more reasonable explanation is in fact that Jesus conquered death.

The problem with this approach is that, if you’re not careful, it leaves very little appeal on one’s life. It is as if your theology boils down to: “Never mind that you live a life void of love. As long as you believe the fact of the resurrection, you are ok.”

The result is a church full of people believing on a cognitive level that the resurrection really occurred, but the claim has zero effect on their daily lives. It leaves them “cold”, so to say.

The danger of feeling.

The second danger comes into play when you overemphasize feeling. A typical example that all of us have heard is: “It does not matter if Jesus was raised 1000 times. If He has not been raised in your heart, He has not been raised at all.”

This kind of preaching is called “Experiential Preaching” and it started occurring during the Dutch Second Reformation, in reaction to the dry and lifeless preaching arising out of post-Reformation scholasticism.

Dr Klaas Schilder

Dr Klaas Schilder

Theologians such as Dr Klaas Schilder, wrote during the 1920’s through to the 1940’s about the imbalances of his time. He was critical of the tendency of individualism and inwardness, found in the sermons of the Reformed churches in the Netherlands. Schilder complained that the experiential preaching emphasizes the feelings of personal religious experience, rather than the facts of salvation history. He warned against psychologizing the Bible.

With regards to the resurrection, the pitfall would typically be to emphasize that Jesus’ resurrection must bring new life in yourself. Whether there is any historical basis for the claim of the resurrection is irrelevant. The important thing is that Jesus is “raised” in you.

Listening to Paul.

We would do well if we listen to Paul. He steered his theology safely between the two outposts.

For those of us who tend to overemphasize the fact of the resurrection, and neglect the the claim that it leaves on our lives, we need to hear Galations 2:20 …

“It is no longer I who live, but Christ who lives in me

For those of us who tend to overemphasize the spiritual resurrection and neglect the literal, we need to hear 1 Corinthians 15:17 …

And if Christ has not been raised, your faith is futile

Paul manages to balance the two truths. Or rather, he emphasizes both – without neglecting the other.

My personal journey.

For three years, from around 1998 up until 2000, I found it increasingly difficult to  believe that Jesus literally rose from the dead. For several reasons I just could not get myself to accept on a rational level, Christ’s bodily resurrection. I guess you could say I fell in “unbelief”. At a certain stage I distinctly remember considering myself as an agnostic.

Although some would say the period of unbelief was brief, it was dreadfully intense for me. Remember, I set out to become a pastor. And there I was losing my faith… It was gut wrenching to say the least.

In time I came across some world-renowned scholars, and I found intellectual answers for the most important questions that I had. Slowly but surely a renewed faith in the risen Jesus, started to grow. In my first pastorage, for the first couple of years, I only stressed the fact of the resurrection. I knew how easy it was to fall prey to cynicism. So, I stacked one fact on the other on why it is reasonable to believe in the resurrection.

Myself at the Garden Tomb.

Myself at the Garden Tomb.

I ministered out of my own wound. And in the process I totally underplayed that Jesus’ resurrection had a claim on our lives…

I think all my encounters in ministry with people who suffer from addictions – as well as my own inability in kicking bad (and sometimes sinful) habits through sheer willpower, brought me to the realization that Jesus’ resurrection, ought to mean something more practical for me.

And then, one specific day, I discovered a New Testament truth that was there all along. Although I’ve heard it before, it was as if a penny had dropped: I was not supposed to try and live for Christ. I was supposed to let Him live through me. Up until now, I had not allowed Him to be raised in me…

I was not supposed to try and live for Christ. I was supposed to let Him live through me.

Ever since this is my new story. Though the wound of my unbelief in the literal resurrection of Christ has since healed, the scar is still there. I believe this safeguards me against ever underplaying the historicity of the event. The scar will always be there as a reminder of how important the fact of the resurrection is.

But if we stop at the mere fact of the resurrection, we are spiritually poor. Jesus has so much more to offer. He wants to bestow His Life in us…

Post Scriptum.

Perhaps your story is that you are currently stuck at the fact of the resurrection. Perhaps you find it incomprehensible that people in the 21st century can believe in a literal, bodily resurrection of Christ. And perhaps you are curious enough to read why intellectual people would want to do this. If that’s the case, then I will gladly recommend two resources.

The first is “The Resurrection Of The Son Of God” by N.T. Wright. Tom Wright is arguably to the 21st century what C.S. Lewis was for the 20th. He is a New Testament scholar who is held in high regard, both by believers and unbelievers alike . It dawned on me that if such an intellectual giant can believe in the physical resurrection of Jesus, I can too.

Resurrection_Wright

Resurrection_LiconaThe second book is “The Resurrection Of Jesus” by Michael Licona. Licona follows a clean, clinical historiographical approach regarding the events surrounding the resurrection. After presenting the evidence, he draws a compelling conclusion which can withstand rigorous scrutiny.

Die brande in Knysna het ‘n blik wurms oopgemaak. Hoekom laat die Here nie net ‘n bui reën oor die gebied uitsak nie? Dit is mos nou reënseisoen! En as Hy nie dít wil doen nie, hoekom laat Hy nie ten minste net die wind ophou waai nie? Dit alleen sou al baie help…

Continue Reading...

25376-reading_bible-1200Daar is baie dinge in die Bybel wat ek nie verstaan nie. En toe lees ek onlangs nóg een raak.

“Wees inskiklik teenoor alle mense” Filippense 4:5

Jy sien, ek verstaan nie waarom die Bybel van gelowiges verwag om “inskiklik” te wees nie. Ek het verwag dat die Bybel iets anders van my sou verwag. Soos om onverbiddelik standpunt in te neem. Soos om sterk te staan en nie links of regs af te wyk van wat ek glo die regte ding is nie.

Ons is immers dapper Christenvegters, nie waar nie? Is ons nie veronderstel om sterk leiers te wees was vasbeslote voet by stuk moet kan hou nie? Om “inskiklik” te wees klink al te veel na om ‘n “push-over” te wees!

So, wat maak ek dan met hierdie oproep om “inskiklik” te wees? Continue Reading…

Dit is op enige gegewe tyd ‘n voorreg om in Amerika te kuier. Maar dit is ‘n unieke ervaring om in verkiesingstyd in die VSA te wees. Die spanning oor wat die resultate gaan oplewer is op almal se lippe.

hillary-clinton-donald-trump

Ek het byvoorbeeld vanmiddag in Fuller Theological Seminary se winkel geloop en kwyl oor al die boeke wat daar te sien is. Toe die verkoopsdame hoor ek kom van Suid Afrika, het sy onmiddelik verskoning gevra vir die politieke situasie van hulle land. Dieselfde het nou die dag op die vliegtuig gebeur. Die persoon langs my het uit haar eie gesê hoe skaam sy oor hulle twee presidentskandidate is.

‘n Traumatiese laagtepunt

Hierdie verkiesing is inderdaad ‘n laagtepunt in die geskiedenis van die Amerikaanse demokrasie. ‘n Politieke ontleder het byvoorbeeld op die nuus uitgelig hoe gans anders hierdie verkiesing se oploop as vorige jare s’n is. Vorige presidensiële kandidate het alles in die stryd gewerp om in die nuus te kom. Die ontleder sê dit is die eerste verkiesing waar dit presies andersom werk. As Trump in die nuus kom, styg Clinton se aanhang. Sodra Clinton in die nuus is, styg Trump se ondersteuning. Vir die eerste keer stem die Amerikaanse publiek nie vír ‘n kandidaat nie maar téén een.

Ek moet eerlik wees, nadat ek die Amerikaners se sirkus beleef het voel ek nou baie beter oor ons eie politieke penarie in my geliefde Suid Afrika.

amerikaanse-verkiesingDit lees regtig soos ‘n rillerstorie: Net wanneer jy dink dit kan nie slegter gaan nie, dan breek die volgende bom. Trump se uitlatings oor Islam is skaars koud, dan maak hy weer neerhalende opmerkings oor vrouens. Clinton se duistere verlede het skaars gaan lê of jy hoor die FBI heropen die ondersoek in haar epos-sage. Net sodat dit ‘n paar dae daarna weer teruggetrek word…

Dit is asof Trump en Clinton in ‘n maalkolk vasgevang is wat jou al laer en laer aftrek…

Die maalkolk van Rigters

Dit is juis hierdie prentjie van ‘n maalkolk wat my laat dink aan die boek Rigters wat mos handel oor Israel se leiers.

rigters1Die boek begin vol verwagting by Otniël. Maar dan volg dit ‘n afwaartse spiraal na Ehud, Debora en Barak, Gideon, Abimelek tot en met Jefta wat sy eie dogter offer.

In die boek se eerste twaalf hoofstukke, sien ons hoe Israel en haar “Rigters” telkens teleurstel. Ondanks die Here se genade oor sy volk, verval hulle net elke keer weer van vooraf in sonde.

Teen hoofstuk 13 het ons al so ‘n lae verwagting van wat kom, dat ons eintlik geskok is oor die bonatuurlike aankondiging van Simson se geboorte. Vir ‘n oomblik is dit asof jy moed skep: Dalk is hierdie die draaipunt! Gaan dit die redder wees wat God se volk eens en vir altyd verlos?

Maar die skrywer van die boek Rigters het net vir ons hoop gegee, sodat hy ons kan teleurstel. Hierdie kind wat as ‘n Nasireër vir die Here eenkant gesit moes word, breek elke reël in die boek en ontheilig die gelofte wat oor sy lewe uitgeroep is.

Die laagtepunt

Soos wat tyd verloop en die geskiedenis ontvou, versleg die volk se verbondsverhouding met die Here. Die laaste twee verhale in die boek mag jy net lees as jy ‘n sterk maag het. Want die verhaal oor die Leviet en sy byvrou en oor hoe die Benjaminiete vir hulle vrouens gekry het, is om van naar te word.

En dit is op hierdie lae noot wat die boek Rigters afsluit. Die laaste sin van die boek lui:”…elkeen het gedoen wat reg is in sy eie oë” (Rigters 21:25)

As jy die boek klaar lees, is daar ‘n frank smaak in jou mond. Dit is ‘n nasmaak van teleurstelling, onvervuldheid en hopeloosheid.

Die boodskap van Rigters

Die boek Rigters probeer te kenne gee hoe gevaarlik dit is om jou op menslike leiers te verlaat. Israel se Rigters het voete van klei en niemand kon blywende redding en vrede vir God se volk bewerk nie.

Dit is ‘n boek met ‘n ernstige waarskuwing ook vir ons tyd: Die Amerikaners durf nie hulle vertroue in ‘n Trump of ‘n Clinton plaas nie . . . en ons mag ook nie heimlik dink dat ‘n politieke figuur of ‘n geestelike leier vir ons in Suid Afrika uitkoms sal bring nie. Jy sal teleurgesteld daarvan afkom!

Rigters het nie die laaste woord nie.

Hoewel die boek Rigters op ‘n laagtepunt eindig, is dit gelukkig nie die laaste woord op die onderwerp nie. Hoewel Rigters met ‘n onvervuldheid eindig, is dit net die einde van die boek, maar nie die einde van die storie nie. Die Nuwe Testament antwoord op Rigters se verlange na ‘n onwankelbare leier. Jesus is die standvastige een! Hy is die enigste een op wie ek en jy kan vertrou!

Dit is ‘n tydige waarskuwing in ‘n tyd wat beide Amerikaners en Suid Afrikaners na leiers gryp. Jy kan stem vir ‘n leier, maar jy skaar jou by Jesus. Kom ons plaas ons vertroue in Hom en ons gooi gewig agter dit wat Hy van ons vra.

 

 

 

 

 

Ek het onlangs ‘n baie interessante ervaring gehad, Ek het by ‘n boer ‘n paar jong avokadopeerboompies vir ons lappie grond hier in die Laeveld gekoop. Mens kry verskillende soorte avo’s – en elke soort dra op ‘n ander tyd van die jaar sy vrug. Omdat ons hele gesin gek is oor avo’s, het ek toe sommer 4 verskillende soorte boompies gekoop. Die idee is dat ons dan heel jaar kan avo’s eet. Dit is nou vir jou ‘n rein gedagte!

Omdat ek geweet het my seuns gaan vir my vra wanneer die boompies gaan vrug dra, het ek die boer se kennis so bietjie getap. “Wanneer ek kan verwag om die eerste avo’s te pluk?“, wou ek weet. Sy antwoord het my verbaas…

Die kleefband wat die "sagte-ent" in plek hou.

Die kleefband wat die “sagte-ent” in plek hou.

Jy sal hierdie jaar nog die eerste bloeisels sien. Maar jy moet dit dadelik afbreek. Die boom mag nog nie nou al vrug dra nie.“, was sy antwoord. Ek was onseker of ek reg verstaan. Ek koop dan die boom om avo’s te eet. Hoekom moet ek die bloeisels afbreek en die boom verhinder om vrug te dra?

Die boer het seker gesien ek lyk geskok, want hy buk toe af op sy knieë en wys vir my waar die boom ge-ënt is. Ek het nie eers gesien dat die jong takkies nie eintlik die boom se eie is nie. Onder op die stam is daar iets soos kleefband wat die ent in plek hou. Die boer verduidelik toe verder: “As die boom te vinnig vrug dra, skeur dit uit die ent. Jy moenie ‘n ‘sagte-ent’ te vinnig druk vir vrugte nie. Gee hom ‘n seisoen of wat om eers sterk te word. Wees geduldig. As die ent eers sterk is, gaan hy vir jou lekker avo’s gee.”

Daar was iets in die boer se besorgdheid oor sy boompie wat my laat dink het aan Jesus se gelykenis oor die tuinier wat ook so vir ‘n vyeboom in die bres getreë het.

Die “siklus van genade”

Maar die gesprek met die boer het my ook laat dink aan iets wat bekendstaan as die “siklus van genade“. Hierdie konsep is destyds die eerste keer deur Emil Brunner en Frank Lake verwoord. Brunner die teoloog en Lake die sielkundige, wou koppe bymekaarsit om uit te vind waarom daar so ‘n groot getal sendelinge is wat die bediening verlaat. Hulle wou kyk of daar nie ‘n model in die lewe van Jesus te vinde was, wat hulle kon gebruik om geestelike stamina te kweek nie. Wat hulle gevind het, het sedertdien duisende gelowiges se lewens verander…

2016-10-26_072800

Die siklus bestaan uit ‘n dinamiese fase van insette en uitsette. Aan die kant van die dinamiese insette, is daar ‘n stasie van aanvaarding en dan ‘n stasie van onderhouding (sustenance). Dit word gevolg deur die dinamiese uitset fase wat weer op sy beurt uit ‘n stasie van betekenisvolheid en ‘n stasie van prestasie bestaan.

Emil Brunner en Frank Lake het betoog dat Jesus se lewe volkome in balans tussen insette en uitsette was – en daarom kon Hy volhoubaar sy roeping uitleef en bedien:

  1. Aanvaarding (acceptance): Jesus se bediening ontspring uit wat die Vader oor hom sê: “Dit is my geliefde Seun. Oor Hom verheug Ek My” (Matt 3:17). Alles wie Jesus is en wat Hy doen, spruit voort uit hierdie goedkeuring en aanvaarding van die Vader.
  2. Onderhouding (sustenance): Die feit dat die Vader so oor Jesus voel, was nie genoeg nie. Jesus moes dit ook sy eie maak. Hy moes die liefdesverhouding tussen Hom en die Vader geniet. Hy het dit op etlike maniere gedoen. Een daarvan was om byvoorbeeld tyd in gebed te spandeer. Die punt is dat Jesus Homself aanhou voer het met die Vader se goedkeuring. Dit het Hom onderhou.
  3. Betekenis (significance): Jesus se selfwaarde was geheel en al gebasseer op wat die Vader van Hom sê. Sy identiteit was nie opgesluit in sy “doing” nie, maar in sy “being“. Gevolglik sien ons dat Jesus gelukkig is Homself te wees. Hy is vry om net te wees. Al Jesus se “Ek is-uitsprake“, rus op wie die Vader sê Jesus is.
  4. Prestasie (achievement): Jesus was deurgaans bewus daarvan dat die Vader ‘n spesifieke taak vir Hom het. Vergelyk byvoorbeeld die sendingmotief in die evangelie van Johannes. Toe Jesus  die taak op die kruis afhandel, roep Hy uit “dit is volbring!

Die reuse probleem waarmee ons sit!

Die probleem waarmee ons sit, is dat ons alles agterstevoor doen! Ons leef in ‘n wêreld wat vir ons sê dat jy eers moet presteer om iemand betekenisvol te wees. En as jy dit kan onderhou (of volhoubaar doen) dan eers word jy aanvaarbaar vir die samelewing, jou vriende, jou lewensmaat en vir God.

2016-10-26_073128

Die probleem hiermee is dat ons eintlik bankrot is. Dit is nie vir ons ooit moontlik om op ‘n plek van aanvaarding uit te kom as ons dit wil bou op ons prestasie nie! Wat nog van volhoubaar presteer!

Verkeerde teologiese klem.

Die probleem waarmee ons sit, is dat moralistiese prediking altyd op prestasie fokus: “Jy moet vrug dra!” Maar ons kan nie vrug dra as ons nie behoorlik geënt is nie. Wanneer ons imperatief belangriker word as ons indikatief, sit ons met ‘n skeeftrekking van die evangelie.

Ter wille van deeglikheid moet ek dalk ook net sê dat dit vir Jesus ondenkbaar sou wees dat sy Vader se aanvaarding van Hom, nie sou uitloop op ‘n spesifieke uitset nie. Op ‘n soortgelyke wyse sou ons in die verkondiging van die evangelie faal as ons iemand se identiteit in Christus (en gevolglike aanvaarding van God) preek, sonder om ook te praat oor roeping nie.

Wanneer ons God se goedkeuring preek sonder om iets oor die eise van dissipelskap te sê, sit jy met Bonhoeffer se “goedkoop genade“. Beide kante van die munstuk is dus belangrik, maar die volgorde maak op die ou einde die kritiese verskil tussen ‘n foutiewe en ‘n korrekte verstaan van die evangelie.

Waarom sukkel ons met vrug dra?

Kom ons keer nou terug na die probleem waarom mense sukkel om vrug te dra in hul verhouding met die Here. ‘n Tipiese fout wat ons oorkom is om te dink dat om vrug te dra, binne my invloedsfeer lê. Ek moet dit voortbring. Ek is verantwoordelik daarvoor.

Dus, as ek sukkel om byvoorbeeld geduldig te wees, dan moet ek net harder probeer. Ek moet meer daaraan werk. Ek moet groter wilskrag uitoefen. Wat ons vergeet is dat geduld deel is van die vrug van die Gees.

Nou, as iemand nie die gawe van genesing manifesteer nie, gaan niemand vir die persoon sê “Jy moet net harder probeer nie“. Ons sal sê dat ons die Heilige Gees moet vertrou. Hy sal die gawes laat manifesteer soos wat Hy wil, wanneer Hy wil. Mens kan dit nie – en moet dit nie – kunsmatig probeer naboots nie.

Ons is dus heel gemaklik daarmee om te sê dat die Heilige Gees verantwoordelik is om die gawes van die Gees voort te bring. Waarom sou ons dink dat ons verantwoordelik is om die vrug van die Gees voort te bring? Vrug “van die Gees” impliseer immers dit is van die Gees afkomstig.

Ons moet wees soos ‘n tak wat in ‘n boom ge-ënt is en mettertyd die vrug van die boom voortbring. Maar eintlik het Jesus dit al vir ons verduidelik: “Julle moet in My bly en Ek in julle. ’n Loot kan nie uit sy eie vrugte dra as hy nie aan die wingerdstok bly nie; en so julle ook nie as julle nie in My bly nie” (Joh 15:4)

Sien jy hoekom dit so gevaarlik is om net die eindproduk van “vrug” te beklemtoon? Ons dink daar is ‘n probleem met die eindpunt, terwyl die probleem eintlik by die beginpunt lê. Ons spreek ‘n simptoom aan, terwyl ons eintlik moet fokus op die oorprong. Die indikatief is belangriker as die imperatief.

‘n Beter manier!

As jy dus iemand is wat gefrustreerd is met hoe min vrug jy in jou verhouding met die Here dra, moenie langer fokus op die prestasiestasie nie. Spandeer tyd in die aanvaardingstasie. Vind by die Here uit wie jy in Christus is. Rus in sy volkome aanvaarding van jou. Maak jou nuwe identiteit waarlik jou eie. En leef dan vanuit jou identiteit in Christus.

Wat is die beste manier om gelykenisse te verklaar? Wel, deur die eeue heen was daar verskeie maniere waarop die gelykenisse geïnterpreteer is. Eers was daar die benadering dat elke faset van die gelykenis simbolies verstaan moet word.

Omdat dit aanleiding tot te veel allegorie gegee het, het ‘n volgende benadering ontstaan waarin daar gesê is dat daar slegs een boodskap in ‘n gelykenis lê – en een alleen. Daar was egter gou gevind dat dit weer ‘n verskraling van die gelykenisse is.

‘n Derde benadering wat die middelgrond tussen die eerste twee uiterstes van die pendulum probeer vind het, is dat daar een boodskap per hoofkarakter in ‘n gelykenis te vinde is. Sedertdien het hierdie benadering die mees aanvaarde manier geword om gelykenisse te interpreteer.

Die afgelope kwartaal het ons gemeente ‘n reeks oor Jesus se gelykenisse aangebied. Soos wat ek vir die reeks voorberei het, is daar tog iets anders wat my oor die gelykenisse van Jesus opgeval het.

Dit is vir my opvallend dat Jesus telkens sy gelykenisse vertel na aanleiding van iets wat gebeur het of gesê is. Jesus het sy gelykenisse as ‘n soort medisyne vir spesifieke situasies aangebied. Om sy gelykenisse van hulle konteks te isoleer, gee myns insiens aanleiding tot ‘n verwronge interpretasie van die gelykenisse. Ek wil dus aanvoer dat die beste manier om gelykenisse te verklaar, die lees van die konteks is…

Voor die handliggende gevalle

In sommige voor die handliggende gevalle, gaan jy dadelik sien dat die gelykenis onlosmaaklik verbind is aan die konteks. Neem byvoorbeeld die gelykenis van die man wat sy vriend in die middel van die nag wakker klop (Luk 11:5). Natuurlik handel die gelykenis oor gebed, want Jesus het nog tot in vers 4 vir sy dissipels geleer hoe om die “Onse Vader” te bid. Sonder veel eksegese gaan jy weet dat die gelykenis oor die vriend in die nag, oor die vrymoedigheid handel wat ons in ons gebedslewens mag hê.

Minder voor die handliggende gevalle

parable-of-two-sonsMaar ander gelykenisse word van hulle konteks vervreem deur perikoopafbakenings, en gevolglik is hul betekenis minder voor die handliggend.

Neem byvoorbeeld die Pa met die 2 seuns (Matt 21:28). Die een seun sê hy sal in die wingerd gaan werk, maar doen dit nie. Die ander een sê hy wil dit nie doen nie, maar kry later spyt en doen dit tog.

Geïsoleerd gesien, word die gelykenis verkeerdelik geïnterpreteer as ‘n teenstelling tussen woorde en dade. Ons lees ons eie teologiese vrae – naamlik die verband tussen geloof en werke – in die gelykenis in, terwyl Jesus glad nie besig was om hier kant te kies tussen Katolieke en Protestante nie.

Die konteks van die gelykenis wys ons egter dat Jesus die gelykenis by die tempel vertel het en dat die priesterhoofde en familiehoofde sy gehoor was. Die daaropvolgende 3 gelykenisse word op mekaar gestapel om hulle te bereik.

Die gelykenis oor die Pa met twee seuns handel dus oor die geveinsdheid van skeinheilige godsdienstige leiers – mense wat met hulle lippe al die regte klanke gemaak het. Daarteenoor was die prostitute en die tollenaars – mense wat uit die staanspoor gesê het dat hulle nie kans sien om God te behaag nie. Maar wat namate hulle Jesus leer ken het, hulle toe ook na God bekeer het.

As ons die konteks hier in ag sou neem, sou ons dus nie in die slaggat trap om ‘n valse spanning tussen woorde en dade te skets nie. Beide is ewe belangrik vir die Here. Dit gaan in hierde gelykenis oor skeinheiligheid.

Nog ‘n goeie voorbeeld

hultgrenNog ‘n goeie voorbeeld oor hoe belangrik die konteks is om die betekenis van die gelykenisse oop te sluit, vind ons in die gelykenis oor die onvrugbare vyeboom (Luk 13:6).

Op sy eie gesien, word hierdie gelykenis iets waarmee gelowiges op ‘n moralistiese wyse gedreig word om “vrug” te dra. Sou jy nie binnekort vrugte begin dra nie, gaan jy uitgekap word.

Maar Arland Hultgren wys ons daarop in sy kommentaar, The Parables Of Jesus, dat hierdie gelykenis in antwoord was op ‘n vraag wat vooraf gevra is. Die vraag was oor die Galileërs wat deur Pilatus doodgemaak is toe hulle offers gebring het. En Jesus voeg nog ‘n voorbeeld van tragiek by – die 18 mense wat omgekom het toe die toring van Siloam op hulle omgeval het.

Volgens Hultgren dui die konteks aan dat Jesus deur sy gelykenis te kenne wou gee dat die mens se lewe aan onsekerheid onderwerp is. As dit nie politieke onrus is wat jou lewe eis nie, dan is dit natuurrampe of fratsongelukke. Niemand weet wanneer hy/sy gaan sterf nie. Moet dus nie uitstel met jou besluit om Hom te volg nie. Begin “vrug dra” oftewel,  maak onmiddelik ‘n besliste keuse vir Jesus. Want môre kan dalk te laat wees.

Hierdie interpretasie wat gekoppel is aan die konteks van die perikoop, lyk gans anders as die geykte moralistiese verduideliking van die gelykenis.

rembrandt_-_the_return_of_the_prodigal_son_detail_-_wga19135Daar is heelwat sulke voorbeelde waar ons ‘n ander klem op ‘n gelykenis plaas as wat die konteks vir ons te kenne gee. Neem byvoorbeeld die gelykenis van die verlore Seun.

Gewoonlik fokus preke op hoe verkeerd die seun was om weg te loop of hoe belangrik dit is om die keuse te maak om terug te kom. Maar die konteks van die gelykenis fokus op iets anders.

Jesus stapel 3 gelykenisse oor verlorenheid op mekaar, om iets aan te dui van die Here se hart: Die gelykenis van die verlore skaap, die gelykenis van die verlore muntstuk en dan helaas die gelykenis van die verlore seun.

Telkens fokus Jesus se gelykenis nie op die aksie van die een wat weg is nie, maar op die aksie van die een wat soek. Jou interpretasie van die verlore Seun moet dus meer handel oor hoe die Vader dit hanteer het, as oor wat die seun gedoen het.

Slotgedagte

1.) Die beste manier om gelykenisse te verklaar is om na die konteks te kyk.

Dit maak my bang hoe maklik dit is om ‘n totaal ander betekenis aan ‘n gelykenis te gee, as jy nie sy konteks in ag neem nie. Ek wil dus jou aanmoedig om jou altyd eers van ‘n gelykenis se groter plek in die teks te vergewis. Volgens my is die beste manier om ‘n gelykenis te interpreteer, deur sy konteks in ag te neem.

Waarmee begin die gelykenis? Woorde soos “Daarna” of “Toe” verklap dat die gelykenis in antwoord was op iets wat vooraf gebeur het. Waar het Jesus dit vertel? Wie was sy hoorders? Dit is alles dinge wat die betekenis beïnvloed.

2.) Ons lees die Bybel moralisties.

Ek het net weereens besef dat ons ten diepste geneig is om die evangelie moralisties in te kleur. Sodra ons ‘n halwe kans kry beklemtoon ons eerder dit wat die mens moet doen – of nie moet doen nie. Of dit nou is om vrug te dra en of dit nou is om nie ‘n verlore seun te wees nie.

Maar ‘n getroue verkondiging van die evangelie fokus altyd meer op dit wat die Here doen, as op dit wat die mens moet doen.

3.) Deeglike studie en eksegese.

In ag genome ons geneigdheid om die boodskap van die Bybel “verkeerd” te kry sodra ons dit isoleer of nie in konteks lees nie, is ek net weereens gegryp deur die belangrikheid daarvan om deeglike eksegese en voorbereiding te doen.

Dit is wanneer ons “gou” oor ‘n teks preek, wat ons op ons gevaarlikste is. Dit is wanneer ons “weet” wat ‘n teks se bedoeling is omdat dit so voor die handliggend of voorspelbaar is, wat ons die maklikste ‘n fout maak.

Eksegese vra diep wroeging oor elke Skrifgedeelte.

Hierdie greep van Walter Brueggemann spreek my geweldig aan:

As dit nie korrek by jou vertoon nie, kan jy daarna kyk deur hier te klik

Ons jongste word vandag een jaar oud. So amptelik is hy seker van nou af nie meer my “babatjie” nie. Maar as ek so terugdink aan sy eerste lewensjaar, dan is daar een ding wat vir my uitstaan. Ek het iets by hom gesien wat opnuut ‘n waarheid van God vir my kom onderstreep het.

Die naam van God

Maar om vir jou te sê wat ek by hom geleer het, moet ek eers iets verduidelik oor die verskillende name van God. Soos jy weet, openbaar God Homself in die Bybel aan die hand van verskillende name. Op party plekke word Hy “Elohim” genoem. Op ander plekke “Jahwe-Ropheka”. Partykeer spreek mense Hom as “Jahwe-Shalom” aan. Ander kere as “Jahwe-Nissi”.

Dit is alles dieselfde God. Net verskillende name. Amper soos wat ons van Dawid sou kon sê dat hy ‘n herder is. Maar ook ‘n musikant, én ‘n seun én ‘n pa én ‘n koning én ‘n huweliksmaat. As een mens so veelkantig is en soveel rolle kan inneem, hoeveel te meer nie God nie? En dit is wat die verskillende name van die Here doen. Elkeen beeld ‘n ander sy van God uit.

Maar Paul – my babaseuntjie – het hierdie jaar die naam “El-Shaddai” opnuut vir my oopgebreek. El-Shaddai word gewoon as “God almagtig” vertaal, of net as “die Almagtige”.

Beteken “almagtig” wat ons dink dit beteken?

Maar nou moet ons pasop dat bekendheid met die term, ons verhoed om die betekenis daarvan te hoor. Ons is geneig om te dink dat “almagtig” beteken dat God enige iets kan doen. Daar is niks wat Hom inperk nie. Maar dit is nie wat die Skrif se gedagte agter daardie woord is nie.

Kom ons neem ‘n voorbeeld: Die Bybel sê dat God getrou is. Omdat God getrou is, kan Hy nie lieg nie. Doen God se onvermoë om níe te kan lieg nie, afbreek aan sy almagtigheid? Sou Hy méér almagtig gewees het, as Hy wel kon lieg? Beslis nie! Valsheid is immers swakheid.

God se “almag” verwys dus nie na ‘n soort vermoë wat Hy het om alles en enige iets te doen nie. Almag verwys eerder na die vermoë om sy Goddelike wil – wat altyd met sy Goddelike natuur in lyn is – tot uitvoer te bring.

‘n Dieper kyk na die woord “Shaddai”.

Hoewel die gedagte agter die woord “Shaddai” met krag verbandhou, het dit niks met geweld te make nie. Dit probeer eerder iets van “alles-genoegsaamheid” te kenne gee.

Sheddim

‘n Antieke afgod met verskeie borste.

Mens moet altyd versigtig wees om te veel van etimologie te maak. Maar ek dink tog dit kan ons in hierdie geval help as mens gaan kyk na waar die woord “shaddai” vandaan kom. In wese verwys “shaddai” na borste. Die woord “shad” word vertaal as “bors” – of meer spesifiek as ‘n vrou se bors.[1]

Dit lyk nie of hierdie konsep beperk was tot net die God van die verbondsvolk nie. Op party plekke sal die Hebreeuse Bybel ook na die “sheddim” verwys, as daar van afgode gepraat word. ‘n Baie letterlike vertaling van die woord “sheddim” sou jou by iets soos “veel-borstige-afgode” uitbring, maar in die Afrikaans word dit gelukkig net vertaal met “veldduiwels”.[2] Beide die argeologie en ook die kuns, bevestig vir ons dat dit nie vir heidene ongewoon was om hul afgode met verskeie borste uit te beeld nie.

Waar “sheddim” egter ‘n perversie van die afgodsdiens was, is El-Shaddai die ware gewer van lewe. Hy gee van Homself. En ons ontvang genade op genade.

Van die kop na die hart.

Bogenoemde is kopkennis. Totdat jy ‘n babatjie kry. Jong ouers sal weet waarvan ek praat. Jou babatjie is rusteloos. Hy steun en kreun. Dalk huil sy al tot so ‘n mate dat niks haar meer troos nie. Jy wil die babatjie voer, maar die gewone kos wat ons eet kan sy ook nie inneem nie. Die pa is al raadop. Daar is net een iets wat die kind tot rus kan bring: Die Ma se bors.

Die Ma se bors gee lewe. Dit verkwik. Dit vertroos. Aan haar bors het die Ma byna totale beheer oor haar kind. Dit klink soos ‘n paradoks, maar daar is niks wat soveel krag het, soos ‘n Ma nie.

Nee, God se almag maak nie van Hom iemand wat sy spiere bult en met geweld Hom aan alles vergryp wat Hy wil nie. Sy almag is ook nie ‘n towerstaf wat ek in gebed hied en gebied om myself uit die verknorsing te kry nie. God se almag lyk eerder soos die effek wat ‘n ma se bors op haar kind het.

Die een les wat ek hierdie jaar geleer het.

10413325_10153340191857008_3377183331573183676_nMale sonder tal het ek hierdie jaar gekyk terwyl my vrou ons babatjie borsvoed. In daardie oomblikke het hy nie nukke en grille nie. Alle weerstand verkrummel. Dit is ‘n prentjie van teerheid, versorging en sekuriteit, Totale rus en vrede daal op hom neer. In daardie prentjie het ek my eie verhouding met die Here gesien.

Menige keer het ek net na hulle gesit en kyk terwyl ek ‘n gebed prewel: “Voed my ook, Here. Verkwik my. U is vir my ‘alles-genoegsaam’. U is ‘El-Shaddai’.”

Jesaja 66:13
“Soos ’n moeder haar kind laat veilig voel, so laat Ek julle veilig voel.”

 

 

[1] Kyk byvoorbeeld in hierdie verband na Ps 22:10 en die meervoud in Job 3:12

[2] Sien byvoorbeeld Deut 32:17

I take great interest in hermeneutical questions, of which how to interpret the creation account is a very good example.

I see myself as a fervent believer of the Bible. I would even go so far as to describe myself as “theologically conservative“. However – and here is the big “but” – I am very uneasy with a fundamentalistic interpretation of the Bible.

One’s interpretation of the creation account, often exposes your hermeneutical beliefs and practices. My research has lead me to believe that Continue Reading…

Voel jy dalk op die oomblik oorweldig? Wel, hoewel ons tans met verlof by die see is, moes ek net gou die tyd neem om hierdie insident met jou te deel: