Archives For Social justice

Vroueregte

Sê die Bybel vir ons iets oor vroueregte? Gee die Bybel vir ons enige aanduiding hoe om oor vrouens se stand in die samelewing te dink?

Dalk is jou eerste gedagte dat die Bybel nie net oor vroueregte stil is nie, maar eintlik aandadig is aan die onderdrukking van vrouens deur die eeue. Mens voel eintlik skaam om te erken dat hierdie boek waarop ons ons lewe skoei, soveel hartseer al veroorsaak het.

Die ander kant…

Maar miskien moet mens dit fyner nuanseer: Dit was in die geskiedenis nie die Bybel wat die onderdrukking van vroue voorgestaan het nie, maar die misbruikers daarvan.

Met nadere ondersoek sien mens eerder dat verskeie van die aktiviste op die voorpunt van die geveg vir gelyke regte vir vroue, Christene is. Die inhoud van die Bybelse teks roep ons inderwaarheid op om onsself vir die bemagtiging van vroue te beywer.

Klink dit te vêr gevat? Kom ek noem vir jou een voorbeeld…

Hoe status in die antieke wêreld gewerk het.

Om die verreikende konsekwensie van die Skrifgedeelte wat ter sprake gaan kom te verstaan, moet mens eers iets van “sosiale stand” in die antieke wêreld verstaan. Vandag vind mense status in die karre wat hulle ry, die huise waarin hulle bly en die oorsese vakansies waar hulle gly. In die antieke tyd het dit bietjie anders gewerk…

Eer en skande

Kom ons stel “sosiale stand” aan die hand van 10 albasters voor. Status was beperk. As ek status wen, kan ons sê groei my albasters aan tot 6. Maar my groei, impliseer iemand anders het status verloor, en staan nou op 4 albasters. Hierdie wedywering om “sosiale stand” staan as “eer en skande” bekend.

As ‘n man in status groei, kom “eer” hom toe. Noodwendig beteken die “eer” wat hom te beurt val, dat iemand anders van sy “albasters” moet afstand doen en dus “skande” op die hals haal.

Eer en skande was die twee bepalende faktore waar rondom die hele samelewing in die antieke wêreld gebou was. Dit is moeilik om die belang van hierdie sosiale waardes oor te beklemtoon.

Selfs Jesus se dialoë met die godsdienstige leiers moet teen hierdie agtergrond verstaan word. Jesus het een na die ander openbare strydgesprek gewen. Die feit dat Hy in “eer” gegroei het, het beteken dat sy teenstanders al groter “skande” oorgekom het. Geen wonder hulle wou vir Jesus doodmaak nie!

Vroulike status in die antieke wêreld.

‘n Belangrike ding om egter raak te sien, is dat hierdie stryd om “eer en skande” slegs vir mans beskore was. “Eer” was ‘n manlike waarde. Die vroulike ekwivalent van “eer” was “skaamte”.

“Skaamte” het niks met “skaamwees” te make nie. ‘n Vrou met ‘n hoë sosiale stand, het wel haar op so ‘n ingetoë manier gedra dat haar “skaamte” nie in gedrang sou kom nie. Maar as vrou kon sy nooit met mans vir “eer” meeding nie.

Die skok van die Nuwe Testament

En dit is juis op hierdie punt wat die Nuwe Testament so aardskuddend optree. 1 Petrus 3:7 lui:

“Mans, julle moet verstandig met julle vrouens saamleef. Bewys eer aan hulle as die swakker geslag wat saam met julle deel in die lewe as genadegawe.”

Besef jy hoe skokkend hierdie vir die eerste aanhoorders moes wees? Die mans word opgeroep om die manlike waarde van “eer” aan die vrouens toe te skryf – nie omdat vrouens letterlik ‘n “swakker geslag” is nie, maar omdat die samelewing van die tyd hulle as ‘n “swakker geslag” – tweederangse burgers – behandel het.

Hierdie gedagte is niks minder as rewolusionêr nie! Dit vra vir totale sosiale ommekeer! Selfs die mees progressiewe feministe van vandag, gaan sukkel om so vars aktivisties soos die Nuwe Testament op te tree.

Sê die Bybel vir ons iets oor vroueregte? Ja beslis!

Toepassing vir vandag.

Ek bly verstom hoe dikwels dit vandag nog gebeur dat vrouens in professionele beroepe, minder as hulle manlike eweknieë verdien. Dit is skreiend hoe vrouens vir poste oor die hoof gesien word, omdat hulle “dalk met kraamverlof sal moet gaan”.

As Christen kan ek my geheel en al met die beywering van gelyke regte vir vroue vereenselwig. Meer nog: Ek glo die Bybel verwag dit van ons.

Gisteraand oppad terug van ‘n afspraak af, ry ek deur die middedorp huis toe. Ek het stadig gery. Die strate was stil en dit het liggies gereën – dit was nostalgiese weer.

Die groot trek

‘n Paar van die bokse wat ek al vir die groot trek kon opgaar.

Terwyl ek so ry, sien ek langs die pad ‘n reuse kartonboks. Dit was ‘n allermintige 2m x 1,5m boks wat perfek sou werk om ons skilderye in toe te draai.

Jy sien, vandat ek gehoor het dat ons die 18e Desember Witrivier toe trek, is ek besig om bokse bymekaar te maak! Een van die dinge waarmee ek in my gedagtes al ‘n geruime tyd mee stoei, is hoe ek al ons portrette gaan toedraai sodat dit nie in die trek skade kry nie – hierdie was die oplossing wat ek nodig gehad het. Om alles te kroon het hierdie boks nie eens reënskade opgedoen nie (dit het onder ‘n afdak reg voor een van die winkels gelê).

Ek het die kar gestop en met mening uitgeklim om my fonds op te eis. Die koerantpapiere wat daar rondom gelê het, het ek weggeskuif om by die waardevolle stukkie karton uit te kom. Ek het afgebuk en my hand na die boks uitgestrek…en toe verstar. Wat ek daar gesien het, het my yskoud laat word. Want daar onder die boks het ek ‘n verwese man gesien lê en slaap. Goed, ek erken: Ek het nie bloot gesien nie – ek het eers VREK GROOT GESKRIK en tóé gesien! Dit was glad nie wat ek verwag het nie.

Maar groter as die emosie van skrik was die gevoel van ontsteltenis… dieselfde boks wat ek wou gebruik om luukshede in toe te draai, was reeds in gebruik om in iemand anders se basiese behoeftes te voorsien. Dieselfde boks wat ek wou gebruik om íets van my huis in toe te draai, was iemand anders se héle huis. Skielik het die probleempies waarmee ek myself mee besig gehou het, baie klein en selfgerig gelyk.

Sou dit een van my laaste herinneringe aan my dorp wees voor ons vertrek? Miskien ‘n herinnering dat ek nie al die probleme kon oplos soos ek my 10 jaar terug voorgeneem het om te doen toe ons hier aangekom het nie? Miskien ‘n nugtere bewuswording dat ek ook nie al die probleme sal kan oplos waarheen ek vertrek nie? Mag dit in ieder geval ‘n herinnering wees om nie ‘n selfgerigte lewe te leef nie.

Reading Roundup

August 10, 2012 — Leave a comment

Here’s my reading roundup for the week:

1.) With the recent Aurora shooting still fresh in our minds, Tim Keller tackles the problem of suffering.
2.) Time magazine reports on a research study, linking happiness with telling the truth. It turns out the Bible told us the truth about the importance of being honest (excuse the pun).
3.) Lisa Kristine gave a disturbing TEDx talk about modern day slavery.
4.) When I read the recent story on Rick Warren in Christianity Today, I once again became aware of the enormous power of small groups. I’m going to focus on this in my own ministry.
5.) Two articles – both regarding mothers and depression – caught my attention. The one is about  post partum depression and the other aboutstay-at-home-moms.
6.) A recent study has linked teen behavior problems with childhood stress. It made me think about the old adage that there is no such thing as a “problem teenager”, only a “problem parent”.
7.) When I grew up, there was an old Afrikaans song my Grandmother would always sing to me, going “Count your blessings, count them one by one”. It turns out teens that do, have a smaller risk for depression.

I heard a beautiful story this week. A father related how his little girl would bring her doll for him to safeguard. The doll was very old. It was tainted and torn. Yet it remained his daughter’s favourite doll.

Everytime he held the doll, he would think about buying his girl a new one. It would be so much nicer to the eye – and easier to love. Even though he personally did not like this specific doll, he made sure to look after it well when it was “put under his care”. He knew it would devastate his daughter if she saw him “neglecting” her favourite doll.

Suddenly it dawned upon him that this is a picture of how Christian ethics ought to work. It is not that we treat other people with respect because we personally like them. We treat others with dignity – not because of the worth we find in them – but because of the worth someone else finds in them.

That someone else is our heavenly Father. And in many instances the “others” are literally placed in our care. Sometimes it is the “widow and the orphan” the Bible refers to so frequently. In our cultural setting it is safe to say that it can be anyone who does not have rights – or access to those rights due to social injustice.

How I personally feel about other people, is actually irrelevant. I need to put my own feelings and opinions aside. I need to treat others as if they are the most precious thing on earth – because the One I love, really does think so.